Welke onderzoeken zijn nodig om IBD vast te stellen?
De eerste stap is een lichamelijk onderzoek:
- Wegen en meten
- Onderzoek van de buik
- Nazicht van de aars
Bloedonderzoek:
- Meten van ontstekingswaarden
- Controleren op bloedarmoede
- Uitsluiten van andere aandoeningen
Stoelgangonderzoek:
- Opsporen van bacteriën, virussen of parasieten
- Meten van ontstekingswaarden
Beeldvorming:
- Echografie van de buik: toont eventuele verdikking van de darmwand
- MRI-scan in tweede instantie: toont eventuele verdikking van de darmwand en kan de uitgebreidheid van de aantasting en mogelijke complicaties in kaart brengen
Endoscopie (als ontsteking wordt vermoed):
Bij kinderen wordt bij de diagnose steeds een gastroscopie en ileocoloscopie uitgevoerd. Deze onderzoeken laten toe om de uitgebreidheid en de ernst van de ontsteking goed in kaart te brengen en om een onderscheid te maken tussen de ziekte van Crohn (waarbij ontstekingen kunnen voorkomen in het hele maag-darmstelsel) en colitis ulcerosa (waarbij de ontsteking beperkt blijft tot de dikke darm). Hierbij zullen er stukjes weefsels (biopten) worden genomen tijdens de endoscopie om de diagnose te bevestigen.
- Ileocoloscopie:een camera wordt via de aars naar binnen gebracht, doorheen de volledige dikke darm tot aan de overgang met de dunne darm
- Gastroscopie: een camera wordt via de mond naar binnen gebracht, in de richting van de slokdarm, de maag en de twaalfvingerige darm
Doel: onderscheid maken tussen de ziekte van Crohn (ontstekingen hele maag-darmstelsel) en colitis ulcerosa (ontsteking dikke darm)
Hoe zeker is de diagnose?
De combinatie van een endoscopie met biopten en beeldvorming maakt de diagnose sluitend. Hierdoor kan je arts uitsluiten dat de klachten een andere oorzaak hebben.
Kan IBD veroorzaakt zijn door iets wat wij als ouders hebben gedaan of nagelaten?
Nee. De precieze oorzaak van IBD is nog onbekend, maar onderzoek wijst op een complex samenspel van omgevingsfactoren, een verstoorde darmflora en een overactief immuunsysteem in combinatie met een erfelijke aanleg. Schuldgevoelens zijn begrijpelijk, maar niet terecht.
Moeten broers en zussen getest worden?
Als er iemand in de directe familie (zus, broer of ouder) IBD heeft zal het risico om IBD te krijgen sterk verhoogd zijn: acht keer hoger bij de ziekte van Crohn en vier keer hoger bij colitis ulcerosa1. Toch zal slechts een minderheid van de broers of zussen effectief Crohn of colitis ulcerosa ontwikkelen, omdat het risico op IBD algemeen klein is. Bij de algemene bevolking is het risico op het ontwikkelen van IBD 0,4 procent in West-Europa en de Verenigde Staten. Wanneer er een familiale aanleg is, wordt dat 1,6 procent (x4) voor colitis ulcerosa en 3,2 procent (x8) voor Crohn.2 Zelfs bij een tweeling kan de ene IBD hebben en de andere niet. Er bestaat geen test die voorspelt of broers of zussen de ziekte zullen krijgen. Wel is het verstandig om hen bij gelijkaardige klachten ook te laten onderzoeken.
Hoe zal de ziekte evolueren bij mijn kind?
Het verloop van IBD is onvoorspelbaar en verschilt per kind. Factoren zoals de ernst van de ziekte, de uitgebreidheid van de aantasting, groeiachterstand of complicaties zoals fistels kunnen een rol spelen. Een opstoot van IBD kan plotseling optreden of zich juist geleidelijk ontwikkelen. Bij sommige mensen blijft de ziekte jarenlang goed onder controle, terwijl anderen regelmatig last hebben van terugkerende klachten door het chronische karakter van IBD. Omdat de ziekte grillig verloopt, is het moeilijk voor artsen om vooraf te zeggen hoe de situatie zich zal ontwikkelen. Dit maakt het omgaan met IBD voor kinderen en hun gezin extra uitdagend. Eén ding is zeker: het gaat om een chronische aandoening, waar tot vandaag jammer genoeg geen definitieve behandeling voor bestaat.
Referenties:
- IBD Risk-It Is All in the Family! Sharip MT, Subramanian S. J Crohns Colitis. 2023 Jan 27;17(1):28-29.
- Moller FT, Andersen V, Wohlfahrt J, Jess T. Familial risk of inflammatory bowel disease: a population-based cohort study 1977–2011. Am J Gastroenterol 2015;110:564–71.
De inhoud van dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden. Het vervangt geen medisch advies of behandeling door een arts. Raadpleeg uw behandelend arts of een lid van uw IBD-team voor vragen en/of specifieke gezondheidsproblemen.
C-ANPROM/BE/IBDD/0435 – Dec 2025