Medicatie bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Welke behandelingen zijn er? 

Zowel de ziekte van Crohn als colitis ulcerosa zijn ontstekingsziekten. De behandeling focust op het beïnvloeden of het onderdrukken van het afweersysteem. De aanpak bestaat meestal uit twee fases:

• Tijdens een opstoot onderdrukken medicijnen de actieve ziekte, dat noemen we een inductiebehandeling.
• Tijdens remissies probeert de arts met medicatie de ziekte onder controle te houden met een onderhoudsbehandeling.

Welk medicijn voor jou het meest geschikt is, hangt af van het verloop en de ernst van je ziekte. Hoe jij op de behandeling reageert, is bovendien heel persoonlijk. Raadpleeg een arts om te weten welke medicatie voor jou het beste werkt.

Dit zijn de 8 meest voorkomende behandelingen voor de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa:

De volgende types van behandelingen worden vooral in de tweede lijn voorgeschreven, als de hierboven vermelde therapieën niet aanslaan of niet effectief genoeg meer zijn:

4. Anti-integrinen

Deze medicatie, waaronder thiopurines en methotrexaat, onderdrukt je immuunsysteem, dat bij inflammatoire darmziekten (IBD) overactief is.

Thiopurines hebben tijd nodig om te werken (zes tot twaalf weken) en vereisen in het begin regelmatige bloedcontroles omdat ze de witte bloedcellen kunnen beïnvloeden. Methotrexaat werkt sneller (4 à 8 weken) en wordt meestal wekelijks via een onderhuidse injectie toegediend.

5. Tumor Necrosis Factor -α antagonisten ( ook kortweg TNFα antagonisten)

Anti-integrinen zoals Vedolizumab werken selectief in de darm. Ze voorkomen dat bepaalde afweercellen vanuit het bloed de darmwand binnendringen om daar ontsteking te veroorzaken. Anti-integrinen worden zowel voor de ziekte van Crohn als voor colitis ulcerosa voorgeschreven.

6. Interleukine 12 en 23 inhibitor

Interleukine IL-12/IL-23 inhibitoren zoals Ustekinumab en Interleukine IL-23 inhibitoren zoals Risankizumab, Mirikizumab en Guselkumab zijn groepen antilichamen. Ze  blokkeren de specifieke eiwitten interleukine 12 en/of 23 die een cruciale rol spelen bij het opwekken van ontstekingen in het immuunsysteem. Door deze eiwitten te remmen, kan de ontsteking in het lichaam tot rust komen.

Alle vier de inhibitoren worden ingezet bij zowel de ziekte van Crohn als bij colitis ulcerosa.

7. JAK inhibitoren

JAK inhibitoren zijn kleine, chemische moleculen – small molecules – die heel gericht binnenin de ontstekingscel werken. Ze blokkeren specifieke JAK-enzymen die betrokken zijn bij de signaaloverdracht van verschillende ontstekingsprocessen. Dit remt de aanmaak van ontstekingsfactoren krachtig af.

De moleculen Tofacitinib en Filgotinib worden voornamelijk ingezet bij colitis ulcerosa. Upadacitinib wordt gebruikt voor zowel de ziekte van Crohn als colitis ulcerosa.

8. S1P-receptormodulatoren

S1P-receptormodulatoren zoals Ozanimod en Etrasimod zijn zeer selectieve immunomodulatoren en zijn zoals JAK inhibitoren small molecules. Ze zorgen ervoor dat een bepaald type witte bloedcel (lymfocyten) in de lymfeklieren wordt vastgehouden. Hierdoor kunnen deze cellen de darm niet bereiken om daar ontstekingen te veroorzaken.

Deze behandeling wordt ingezet als therapie bij matig tot ernstige actieve colitis ulcerosa.